Waarom taal ook over seks en genot gaat

Schaamlippen. Een woord dat we allemaal kennen. Maar waarom wordt een onderdeel van ons lichaam eigenlijk vernoemd naar schaamte?

Goed nieuws: dat begint te veranderen. De Dikke Van Dale heeft aangekondigd het woord vulvalippen toe te voegen aan het woordenboek. Niet ter vervanging van schaamlippen, maar als nieuw, anatomisch neutraler alternatief. De bestaande term blijft dus bestaan.

Voor ons bij Aia* is dit meer dan een taalkundige update.

Want de woorden die we gebruiken voor ons lichaam hebben alles te maken met hoe vrij we ons voelen in dat lichaam. En dus ook met seks, verlangen en genot.

Waarom heet het eigenlijk ‘schaamlippen’?

Het woord schaamlippen heeft een lange geschiedenis. Het is verbonden met het Latijnse pudenda, dat verwijst naar lichaamsdelen waarvoor je je zou moeten schamen. Dat klinkt misschien als iets uit een ver verleden. Maar woorden dragen geschiedenis met zich mee. We leren dat bepaalde lichaamsdelen ‘privé’ zijn. Dat er niet altijd over gepraat wordt. Dat je ze bedekt. Dat je ze misschien liever niet te veel bekijkt. En ondertussen verwachten we wél dat we onze seksualiteit ontdekken, ons lichaam leren kennen, aangeven wat we lekker vinden en vrijuit praten over seks. Dat is nogal een tegenstrijdige boodschap.

Hoe kunnen we ons lichaam volledig leren kennen als we er niet eens zonder gêne over leren praten?

Taal is niet neutraal

Natuurlijk zorgt het woord schaamlippen er niet automatisch voor dat iemand zich schaamt. Voor veel mensen is het simpelweg het woord dat ze altijd hebben gehoord. Maar taal kan wel ideeën bevestigen. Daarom is vulvalippen een interessant alternatief. Het is een anatomische benaming die verwijst naar de vulva, zonder daar een emotie of oordeel aan te koppelen. En dat kan helpen om het gesprek over het lichaam makkelijker te maken.

Van schaamte naar nieuwsgierigheid

Misschien begint seksuele vrijheid wel veel eerder dan in de slaapkamer. Bij de woorden die je leert. Bij weten hoe een vulva eruitziet. Bij begrijpen wat de clitoris doet. Bij weten dat vulvalippen allerlei vormen, maten, kleuren en asymmetrieën kunnen hebben. Bij zonder gêne kunnen zeggen waar je pijn hebt. Of waar je juist plezier voelt. Seksuele wellness begint bij lichaamskennis. En lichaamskennis begint met taal.

Een vulva is geen probleem dat opgelost hoeft te worden

Rondom vulva’s en vulvalippen bestaat veel onzekerheid. Zijn ze te groot? Te klein? Te donker? Te asymmetrisch? Zien ze er ‘normaal’ uit? Maar er bestaat geen perfecte vulva. En er bestaat ook geen perfecte set vulvalippen. Wat er wél bestaat, is een enorme natuurlijke variatie. Door daar open en feitelijk over te praten, halen we een deel van de onzekerheid weg. En juist daardoor kan er ruimte ontstaan voor iets veel leukers: meer vrijheid om te ontdekken.

En dan komen we bij genot

Want een lichaam kennen is niet alleen belangrijk voor gezondheid. Het is ook belangrijk voor plezier. De vulva is onderdeel van seksualiteit. Van opwinding. Van aanraking. Van verlangen. Van masturbatie. Van seks met een partner. Van orgasmes. Van ontdekken wat voor jou werkt — en wat juist niet. Als we seksualiteit willen normaliseren, hoort daar dus ook bij dat we onze geslachtsdelen normaliseren. Niet als iets dat bekeken of beoordeeld moet worden. Maar als iets dat gevoeld, ervaren en genoten mag worden. Dat is seksuele autonomie.

Woorden geven ons meer vrijheid

Een belangrijk onderdeel van seksuele gezondheid is dat je woorden hebt voor wat je voelt en ervaart. Je kunt makkelijker aangeven wat je wilt als je weet waar je het over hebt. Je kunt beter vertellen dat iets pijn doet als je de juiste woorden hebt. En je kunt makkelijker uitleggen wat je fijn vindt als je lichaam geen geheimtaal meer voor je is. Hoe makkelijker we praten over vulva’s, clitoris, opwinding, lubricatie, orgasmes en masturbatie, hoe minder ongemakkelijk die onderwerpen hoeven te zijn. Niet omdat seks minder intiem moet worden, maar omdat schaamte niet hetzelfde is als intimiteit. Je kunt iets privé en intiem vinden zonder dat het beschamend is.

Dus: vulvalippen it is?

Wij zeggen: ja! Niet omdat iedereen vanaf morgen het woord schaamlippen moet verbannen. Dat hoeft ook niet. Beide woorden kunnen naast elkaar bestaan. Maar omdat we graag woorden gebruiken die ruimte geven om over ons lichaam te praten. Ruimte om vragen te stellen. Ruimte om je lichaam te leren kennen. Ruimte om te ontdekken wat je prettig vindt. En vooral: ruimte om plezier te hebben. Want een taal waarin we zonder schaamte over ons lichaam kunnen praten, kan ook bijdragen aan een cultuur waarin we seksualiteit, verlangen en genot makkelijker kunnen bespreken en beleven. En daar zeggen wij bij Aia* graag volmondig ja tegen. Schaamteloos over ons lichaam. Vrij over onze seksualiteit. En nieuwsgierig naar ons genot. 💙